به گزارش خبرنگار مهر، تیم ملی کشتی آزاد جوانان ایران در رقابتهای قهرمانی جهان ۲۰۲۶ در اسلواکی با کسب ۴ مدال شامل ۲ طلا، یک نقره و یک برنز و ۱۰۹ امتیاز، در جایگاه چهارم جهان قرار گرفت و پس از یک دهه از سکوی تیمی این رقابتها فاصله گرفت. سینا خلیلی و ابوالفضل محمدنژاد دو مدال طلای ایران را به دست آوردند، ابوالفضل رحمانی صاحب مدال نقره شد و اهورا خاطری نیز به مدال برنز رسید.
این نتیجه برای کشتی آزاد جوانان ایران قابل قبول نیست و فاصله محسوسی با انتظارات از تیمی دارد که همواره یکی از مدعیان اصلی قهرمانی جهان بوده است؛ تیمی که قرار است پشتوانه آینده کشتی بزرگسالان باشد، در شش وزن از ۱۰ وزن از رسیدن به مدال بازماند و با وجود تغییرات در کادر فنی پس از ناکامی در مسابقات قهرمانی آسیا، نتوانست جایگاه خود در جمع سه تیم برتر جهان را حفظ کند.
ماجرا از مسابقات قهرمانی آسیا در تایلند آغاز شد؛ جایی که تیم ملی کشتی آزاد جوانان با سه مدال طلا، دو نقره و سه برنز و کسب ۱۶۴ امتیاز، نایبقهرمان آسیا شد. نتیجهای که برای فدراسیون کشتی قابل قبول نبود و با واکنش تند مسئولان این فدراسیون همراه شد. فدراسیون در موضعگیری خود صراحتاً از عملکرد کادر فنی و برخی کشتیگیران انتقاد کرد و از ایجاد تغییرات برای حضور در مسابقات جهانی خبر داد.
در نهایت پیش از آمادهسازی تیم جوانان برای مسابقات جهانی، علیرضا کریمی و امین طاهری به کادر فنی اضافه شدند؛ دو چهرهای که هر دو سابقه قهرمانی در کشتی را دارند و قرار بود تجربیات خود را در اختیار نسل جوان قرار دهند. مهدی یگانهجعفری نیز به جمع مربیان اضافه شد و ترکیب کادر فنی تغییر کرد. با این حال، مسابقات جهانی نشان داد تغییرات فدراسیون به نتیجهای که انتظار میرفت منجر نشد.
رحمانی دو ثانیه تا طلا؛ اما مشکل فقط یک شکست نبود
بدون شک یکی از صحنههای حسرت برانگیز مسابقات جهانی جایی بود که ابوالفضل رحمانی تا آستانه کسب مدال طلا پیش رفت اما در نهایت دستش به مدال طلا نرسید. او در فینال وزن ۹۲ کیلوگرم تا ثانیههای پایانی با نتیجه ۲ بر صفر از حریف گرجستانی خود پیش بود، اما در دو ثانیه پایانی با دریافت یک فن چهار امتیازی، پیروزی را از دست داد و به مدال نقره رسید.
البته حتی طلای رحمانی نیز نمیتوانست ضعف کلی تیم ایران را پنهان کند. مشکل اصلی کشتی آزاد جوانان ایران در این رقابتها، تنها از دست رفتن یک مدال طلا نبود؛ بلکه در ۶ وزن از ۱۰ وزن، نمایندگان ایران از رسیدن به مدال بازماندند و همین موضوع باعث شد تیم ایران در جدول ردهبندی نیز فاصله زیادی با صدر جدول داشته باشد. آمریکا با ۲۰۵ امتیاز قهرمان شد، روسیه با ۱۵۵ امتیاز در جایگاه دوم قرار گرفت و ژاپن نیز با ۱۰۳ امتیاز بالاتر از ایران ایستاد. بدون شک نتیجه تیمی مسابقات جهانی یک ضعف جدی را نمایان کرد؛ ایران در این دوره از رقابتها از نظر تعداد کشتیگیران مدعی، فاصله محسوسی با رقبای اصلی خود داشت.
پشتوانهها هستند، اما آیا پشتوانه مربی هم داریم؟
سالهاست فدراسیون کشتی از «پشتوانهسازی» به عنوان یکی از برنامههای اصلی خود صحبت میکند؛ اینکه در ردههای پایه کشتیگیرانی ساخته شوند که در آینده جای قهرمانان فعلی تیم ملی را بگیرند. اما در این میان یک سؤال مهم کمتر مطرح شده است؛ برای ساختن این کشتیگیران، چه برنامهای برای ساختن مربیان آینده داریم؟
کشتی ایران از نظر قهرمانان سابق و چهرههای باتجربه کمبود ندارد. بسیاری از قهرمانان جهان، آسیا و المپیک از دنیای قهرمانی فاصله گرفتهاند و میتوانند وارد عرصه مربیگری شوند. البته قرار نیست هر قهرمان بزرگی حتماً مربی بزرگی هم باشد، اما میتوان مربیان مستعد را از میان همین چهرهها شناسایی و برای آنها مسیر مشخصی برای ورود به مربیگری ایجاد کرد. حضور علیرضا کریمی و امین طاهری در کادر فنی تیم جوانان را میتوان نمونهای از همین اتفاق دانست. هر دو از چهرههای شناختهشده کشتی هستند که تجربه حضور در بالاترین سطح را دارند و حالا وارد عرصه مربیگری شدهاند.
اما سؤال اینجاست که چرا این روند نباید به یک برنامه مشخص و دائمی تبدیل شود؟ چرا فدراسیون نباید از میان قهرمانان سابق، مربیان مستعد را شناسایی و آنها را از ردههای پایه وارد چرخه مربیگری کند؟ یک مربی جوان میتواند چند سال در کنار مربیان باتجربه کار کند، تجربه به دست بیاورد و بعد از طی این مسیر، به سرمربیگری تیمهای ملی برسد. اگر قرار است برای کشتیگیران پشتوانه بسازیم، باید برای مربیان آینده هم پشتوانه داشته باشیم.
دو مسئولیت برای یک مربی؛ تصمیمی که سؤالبرانگیز شد
در این میان، یکی دیگر از موضوعات قابل تأمل در مورد تیم ملی کشتی آزاد جوانان حضور همزمان احسان امینی به عنوان سرمربی تیم جوانان و عضو کادر فنی تیم ملی بزرگسالان است. این موضوع حتی پس از نایبقهرمانی آسیا نیز مورد توجه قرار گرفت و برخی رسانهها این سؤال را مطرح کردند که آیا بهتر نبود فدراسیون پس از نتیجه آسیایی، در کنار تغییرات کادر فنی، تکلیف دو مسئولیت همزمان امینی را نیز مشخص میکرد.
طبیعی است که حضور یک مربی در دو تیم ملی الزاماً به معنای اشتباه بودن تصمیم نیست و نمیتوان نتیجه جهانی را به تنهایی به این موضوع نسبت داد؛ اما سرمربی تیم جوانان مسئولیت سنگینی دارد. او باید تمام فرآیند آمادهسازی، انتخاب نفرات، آنالیز رقبا، مدیریت اردوها و مسائل فنی تیم را دنبال کند. از سوی دیگر، تیم بزرگسالان نیز به عنوان مهمترین تیم کشتی کشور، به تمرکز بیشتر و حضور دائمی اعضای کادر فنی نیاز دارد.
وقتی کشتی ایران کمبودی از بابت مربیان باتجربه و صاحبنام ندارد، این سؤال مطرح میشود که چرا باید یک مربی بهصورت همزمان مسئولیت دو تیم ملی را برعهده داشته باشد؟ این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که عملکرد تیم جوانان در ماههای اخیر را در نظر بگیریم؛ تیمی که ابتدا در آسیا نایبقهرمان شد و سپس در مسابقات جهانی نیز به جایگاه چهارم رسید.
درسی که کشتی ایران باید از آمریکا یاد بگیرد
شاید یکی از مهمترین درسهای مسابقات جهانی برای فدراسیون کشتی این باشد که اگر قرار است تیمهای پایه محل ساختن قهرمانان آینده باشند، باید همزمان محل پرورش مربیان آینده نیز باشند. تیم جوانان بهترین فرصت برای این کار است؛ جایی که مربیان جوان میتوانند در کنار افراد باتجربه کار کنند، مسئولیت بیشتری بگیرند و بهتدریج برای هدایت تیمهای ملی آماده شوند.
نکته قابل توجه در مسابقات جهانی امسال، قهرمانی آمریکا با ۲۰۵ امتیاز بود؛ تیمی که با فاصلهای قابل توجه از روسیه در صدر جدول قرار گرفت. یکی از تفاوتهای قابل تأمل کشتی آزاد آمریکا، استفاده از قهرمانان و چهرههای بزرگ این رشته در مسیر هدایت و توسعه ردههای پایه است؛ رویکردی که میتواند برای کشتی ایران نیز قابل بررسی باشد.
جردن کاکس، قهرمان جهان و دارنده مدال برنز المپیک، از سال ۲۰۲۴ مسئولیت توسعه کشتی آزاد ردههای پایه آمریکا را برعهده گرفته و امسال نیز هدایت تیم آزاد جوانان این کشور را در مسابقات جهانی زیر ۲۰ سال بر عهده داشت. تیم تحت هدایت او برای سومین سال متوالی عنوان قهرمانی جهان را به دست آورد. در کنار کاکس، دیوید تیلور نیز به عنوان یکی از چهرههای مطرح کشتی آزاد آمریکا، علاوه بر فعالیت در عرصه مربیگری باشگاهی، در کنار تیم ملی این کشور نیز فعالیت میکند. این چهرهها فقط روی نیمکت نیستند، بلکه تجربه و دانش خود را به نسل بعدی کشتی منتقل میکنند.
البته این فرایند به این معنی نیست که هر قهرمان بزرگی میتواند سرمربی تیم ملی باشد، اما میتوان از تجربه و دانش قهرمانان سابق برای تربیت مربیان جوان و ساختن نسل بعدی استفاده کرد. شاید یکی از درسهای مسابقات جهانی برای کشتی ایران همین باشد؛ اگر برای ساختن قهرمانان آینده برنامه داریم، باید برای تربیت مربیانی که قرار است این قهرمانان را بسازند هم برنامه داشته باشیم.
در غیر این صورت، هر بار که یک تیم پایه نتیجه خوبی نگیرد، دوباره چند اسم تغییر میکنند؛ یک مربی جابهجا میشود و یک قهرمان سابق به کادر اضافه میشود و بعد از مدتی همین چرخه تکرار خواهد شد. این تغییرات مقطعی را نمیتوان پشتوانهسازی واقعی دانست. پشتوانهسازی زمانی کامل میشود که در کنار کشتیگیران، مربیان آینده هم بهصورت مستمر ساخته شوند.
پشتوانهسازی باید از مربیان هم شروع شود
البته این بحث تنها به کشتی آزاد جوانان محدود نمیشود. در کشتی فرنگی نوجوانان هم پس از کسب عنوان سومی جهان و سقوط دو پله، صحبت از تغییر کادر فنی مطرح شده است. تیم ایران در مسابقات جهانی با دو مدال طلا، دو برنز و ۹۶ امتیاز سوم شد؛ در حالی که سال گذشته با هدایت محسن سوریان قهرمان جهان شده بود.
یکی از اتفاقات تلخ این مسابقات نرسیدن آرمین اسماعیلی به دلیل دیر رسیدن به مرحله نیمه نهایی بود که با اعلام دیسکالیفه شدن از مسابقات کنار گذاشته شد. حالا نام مهدی علیاری، عضو کادر فنی تیم ملی بزرگسالان، به عنوان گزینه هدایت تیم نوجوانان مطرح شده است؛ تغییری که هنوز رسمی نشده است. اگر این اتفاق رخ دهد، باز هم یک مربی از تیم بزرگسالان به رده پایه میرود. این تصمیم میتواند از نظر استفاده از تجربه مربیان باتجربه قابل دفاع باشد، اما سؤال اصلی همچنان باقی است؛ چرا برای تربیت مربیان ردههای پایه یک مسیر مشخص نداریم؟
چهارمی تیم جوانان آزاد و احتمال تغییر کادر فرنگی نوجوانان، هر دو یک نکته مشترک دارند؛ در کشتی ایران باید برای مربیان آینده هم به اندازه کشتیگیران آینده برنامهریزی شود. تغییر مربی بعد از هر نتیجه ضعیف شاید در کوتاهمدت راهحل باشد، اما اگر قرار باشد هر بار فقط چند اسم جابهجا شوند، مشکل اصلی حل نمیشود. کشتی ایران قهرمانان بزرگی دارد و میتواند از تجربه آنها برای ساخت نسل جدید مربیان استفاده کند. بدون شک پشتوانهسازی فقط ساختن کشتیگیر نیست؛ مربیان آینده هم باید از همین امروز ساخته شود.
نظر شما